A - Co jeść, aby lepiej myśleć?

Ciekawy artykuł o jedzeniu, mózgu i myśleniu

Myślenie jest jedną z najważniejszych ludzkich cech i czynności uczenia się prowadzących do budowania oraz tworzenia wiedzy. Oto ciekawy artykuł prof. Izabeli Gutowskiej pt. Jedzenie na myślenie. Jaką dietą wspomagać prawidłowe funkcjonowanie mózgu? - który warto przeczytać! Jest w „Refleksjach” nr 6/2016.

Mózg człowieka jest najważniejszym organem. To on widzi, słyszy, rozumuje i czuje itd. Jest niesamowitym organem, nieskończonym źródłem odpowiedzi lub podpowiedzi i nowych fascynujących pytań. Mózg lubi aktywność, uczy się chętnie. Odsłania, dzięki coraz bardziej zaawansowanym metodom badawczym kolejne swe tajniki. Niektórzy wskazują, że w studiach nad nim można widzieć wręcz antropologię XXI wieku.

Mechanizmy jego działania bada neurobiologia. Trudno jest wykazać jego wielkość i mechanizmy działania bez gruntownej neurobiologicznej wiedzy. Gdy np. pytam nauczycieli: czym człowiek widzi? - odpowiadają, że okiem; czym słyszy? - wskazują, że uchem; a czym kochamy? - odpowiadają, że sercem. Przecież, że trzeba znać tajniki neurobologii, aby wiedzieć, że miejscem i sprawcą tych czynności jest mózg. Dydaktyką, które wykorzystuje te wiedzę jest neurodydaktyka. Bazuje na wiedzy neurobiologii, neurologii i humanistycznej psychologii [2012].

„Masa dojrzałego mózgu stanowi zaledwie 2-3% masy całego organizmu, jednak organ ten może zużywać nawet jedną czwartą glukozy całego organizmu. Nasz mózg do prawidłowego funkcjonowania potrzebuje jednak nie tylko glukozy – jako źródła energii – ale także innych związków, które, chociaż bezpośrednio energii nie produkują, są niezbędne dla prawidłowego metabolizmu”  [2016].

 „Refleksje” 6/2016 (fot. www.refleksje.zcdn.edu.pl)

Metabolizm i nasze odżywianie się decydują o zdrowiu i kondycji organizmu. Warto więc z wielu względów pomóc uczniom zrozumieć ogromną rolę biologicznej (fizjologicznej, higienicznej) wiedzy, oczywiście nie tylko tej o racjonalnym żywieniu i funkcjonowaniu mózgu.

Można tu kolejny raz przypomnieć i zaapelować do decydentów o właściwe miejsce biologicznej edukacji w ogólnokształcącej szkole. Szerzej o randze biologii w edukacji jest w artykule pt. Dlaczego edukacja potrzebuje więcej biologii? [2016]. Jest upowszechniony na stronie czasopisma „Edukacja - Internet - Dialog” – www.eid.edu.pl/blog .

Mózg jest miejscem uczenia się. A ważne w tym temacie jest oczywiście racjonalne, naukowe myślenie oraz rozumienie treści kształcenia. Niektórzy alarmują, że ono stało się dziś towarem deficytowym. Racjonalne myślenie i działanie nauczyciela można sprowadzić do tego, aby treści i sprawy trudne oraz złożone dla uczniów uczynić prostymi, jasnymi i zrozumiałymi.

Może warto tu przypomnieć, że powodzenie w poznawaniu i uczeniu się zależy w dużej mierze od nastawienia do uczenia się i percepcyjnych możliwości uczniów, które przecież są różne. Szersze uzasadnienie tego znaczenia naszego nastawienia w uczeniu się jest np. w artykule pt. Po co nam rozumienie treści i innych ludzi? [2016]. Także jest na internetowej stronie czasopisma ”Edukacja - Internet - Dialog” – www.eid.edu.pl/blog. Pytaniem nauczycieli jest: Czy i jak można poprawić te uczniowskie możliwości uczenia się?

Mózg do pracy potrzebuje dużo energii. Prof. I. Gutowska [2016] w ww. artykule przypomina, że: „Glukoza jest obligatoryjnym substratem energetycznym dla mózgu. W szczególnych przypadkach narząd ten, aby zapewnić sobie wydajność, może korzystać z innych substratów energetycznych, którymi są ciała ketonowe, syntetyzowane podczas głodzenia, lub mleczan, produkowany w okresie zwiększonej aktywności fizycznej ” [2016].

Myślenie zależy nie tylko od odżywiania i fizjologii mózgu, ale także od ogólnego metabolizmu i sprawności układu krążenia. W artykule ww. jest omówienie kilka istotnych treści dotyczących wpływu naszego jedzenia na myślenie. Ukryte są pod następującymi podtytułami:

1. Mózg lubi „dobrze zjeść”

2. Glukoza a uzależnienie

3. Niezbędnik pokarmowy

4. Gotowe mieszanki przypraw. Jeść czy nie jeść? Warto przeczytać!

Można jeszcze dodać, że: Izabela Gutowska jest doktorem habilitowanym nauk medycznych, prof. PUM w Zakładzie Biochemii i Żywienia Człowieka Pomorskiego Uniwersytetu Medycznego w Szczecinie. [2016] (JPS)

------------------------------------

J. P. SAWIŃSKI, Zasady neurodydaktyki, czyli jak zrozumieć pracę ludzkiego mózgu? „Dyrektor Szkoły” Akademia Zarządzania DS - lekcja 2, 2012 nr 11, s. 39-46.

I. GUTOWSKA, Jedzenie na myślenie. Jaką dietą wspomagać prawidłowe funkcjonowanie mózgu? „Refleksje” 2016 nr 6, s. 58-61.

J. P. SAWIŃSKI, Dlaczego edukacja potrzebuje więcej biologii? ”Edukacja - Internet - Dialog” – www.eid.edu.pl/blog - z 06.06.2016.

J. P. SAWIŃSKI, Po co nam rozumienie treści i innych ludzi? ”Edukacja - Internet - Dialog” – www.eid.edu.pl/blog - z 27.11.2016.

I. GUTOWSKA, Jedzenie na myślenie. Jaką dietą wspomagać prawidłowe funkcjonowanie mózgu? „Refleksje” 2016 nr 6, s. 58-61.

I. GUTOWSKA, Jedzenie na myślenie… Op.cit., s. 58-61.