A - O młodej inteligencji

Ciekawy artykuł: Ewa WILK, Młodzi, wykształceni, zniesmaczeni. Koniec inteligentów? – www.polityka.pl – z 09.05.2017

 

Inteligentni, wykształceni młodzi ludzie w Polsce są niezadowoleni i zniesmaczeni. Ewa Wilka [3] autorka ciekawego artykułu o nich pisze dosłownie i pyta: „Wykształceni wielkomiejscy nie lubią, by ich nazywać inteligencją. A może ten etos i styl życia to najlepsze, co mieliśmy w naszej tradycji narodowej i historii społecznej?”

 

Inteligencja zniesmaczona

Inteligencja polska młodego pokolenia jest zniesmaczona – pisze Ewa Wilk [3]. Wprowadzeniem do artykułu jest przywołanie badań młodego socjologa - dr Piotra Kulasa - adiunkta na Uniwersytecie Warszawskim, który wydał niedawno książkę pt. Inteligenckość zaprzeczona [1]. Warto przeczytać. Zdaniem autorki artykułu: „mógłby z powodzeniem znaleźć się w gronie ponad 70 rozmówców, których wytypował do swoich badań i z którymi przeprowadził wywiady. Stały się one materiałem do wydanej właśnie książki (…). Tytuł trafny.”

Interesujące jest, że większość bohaterów tej naukowej peregrynacji – młodzi, w okolicach trzydziestki, pisarze, badacze, wydawcy, redaktorzy, publicyści, aktywiści społeczni (w badaniach anonimowi, ale zwykle rozpoznawalni już dla szerszej publiczności) – z dystansem odnosi się do swej domniemanej inteligenckości, wolałaby tak siebie nie określać. Choć i z klasą średnią, z jej materializmem, dorobkiewiczostwem i karierowiczostwem, też się nie utożsamiają [3].

 

Inteligencja przechodzi do historii

Inne patrzenie na świat współczesnej młodzieży jest przyjmowane różnie i często krytycznie. Jest charakteryzowane w rozmaitych publikacjach. Autorka artykułu [3] wskazuje na podobne doświadczenia uczestników panelu dyskusyjnego w redakcji pn. „Kondycja psychiczna polskiego inteligenta”. Pisze, że uczestnicy „jednomyślnie i ku aplauzowi publiczności (inteligenckiej) wyrazili pogląd, że inteligencja jako warstwa społeczna dawno przeszła do historii i nie ma co wskrzeszać jej mitu, bo wiąże się on z nieuzasadnionym poczuciem wyższości”.

Interesujące jest też pytanie – tytuł artykułu pt. Skąd młodzieżowe zniecierpliwienie? [2] – upowszechnionego niedawno na portalu Edunews.pl. Pytano w nim m.in. o ideały i wzorce współczesnej młodzieży. Faktycznie, jest to ciekawe spostrzeżenie, ale i nieco naiwne, bo trzeba tu oczywiście rzetelnie oraz szczerze zapytać: Czy sama wierność ideałom i wartościom tu wystarczy? A z drugiej strony, ciekawym jest: Czy młodzi mają dziś swoje ideały, a jeśli tak - to jakie są ich wzory i ideały? Przecież samo słowo „ideał” to dopiero brzmi górnolotnie. Z pewnością ideały i dążenia się zmieniają (fot. 1).

Fot. 1. Krytykować i robić - Dążenia młodzieży się zmieniają i są różne (fot. www.facebook.com.pl)

Interesująca debata o inteligencji

Inteligencja jest dość często obiektem badań i dyskusji. Wydaje się ważne, aby nauczyciele także uczestniczyli w tej debacie o roli współczesnej inteligencji. Nie chodzi w niej o przywoływanie definicji czy znaczenia i fenomenu inteligencji polskiej XIX i XX wieku, ale o aktywny udział w obecnych debatach o jej współczesnej roli oraz miejscu w społeczeństwie. Takie dyskusje toczą się z różnym nasileniem od dawna. Inteligencja wielokrotnie podejmowała debaty sama nad sobą przez bez mała dwa stulecia, znaczone fundamentalnymi dziełami różnych badaczy - socjologów. Warto artykuł przeczytać w całości.

Inspiruje i pobudza do przemyśleń oraz stymuluje do dyskusji o istocie i znaczeniu polskiej inteligencji. W końcu nauczyciele także należą do inteligenckiej warstwy społecznej. Z pewnością warto zbadać jej kondycję i styl myślenia oraz o niej dyskutować. Trzeba rozważyć znaczenie współczesnego nauczycielstwa jako takiej właśnie warstwy specjalistów od edukacji i organizacji uczenia się. (JPS)

----------------------------

1. KULAS P., Inteligenckość zaprzeczona, Warszawa: Wydaw. Scholar, 2017.

2. SAWIŃSKI J.P., Skąd młodzieżowe zniecierpliwienie? Edunews.pl – z 03.05.2017.

3. WILK E., Młodzi, wykształceni, zniesmaczeni. Koniec inteligentów? – www.polityka.pl/tygodnikpolityka/spoleczenstwo  – z 09.05.2017.