K - Cnota egoizmu

Ciekawa książka:
Ayn RAND, Cnota egoizmu. Nowa koncepcja egoizmu, Warszawa:
Wydaw. Zysk i S-ka, 2015
------------------------------------------
 
Egoizm to postawa skierowana na siebie samego. To zabieganie i troska o własny interes. W potocznym rozumieniu jest niepożądany, a wręcz społecznie szkodliwy. Czy jest synonimem zła? Oto pojawiła się książka „Cnota egoizmu”, która pokazuje egoizm inaczej. Poleca ją szereg internetowych portali wydawniczych. W jej opisie można przeczytać sporo pochwał.
 
Edukacja szkolna z jednej strony dąży do obiektywizmu, np. w czasie oceniania, a z drugiej stara się indywidualizować wymaga wobec uczniów. O książce napisano, że: Zebrane w esencjonalnej formie podstawowe zasady koncepcji filozoficznej nazwanej przez Ayn Rand obiektywizmem. Ich praktyczna realizacja została wcześniej zaprezentowana przez pisarkę w jej niezwykłych futurystycznych powieściach "Atlas zbuntowany" oraz "Źródło".
 
Eseje prezentowane w tych powieściach zwracają uwagę na doniosłe znaczenie indywidualizmu człowieka, co wydaje się być ważne dla edukacji. Autorka domaga się także większego szacunku do indywidualności i godności człowieka. Wydaje się, że szkolna edukacja szkolna naszych czasów sporo mówi się o potrzebie indywidualizacji w podejściu do ucznia i do programu jego kształcenia, ale w praktyce stawia na kształcenie masowe, grupowe.
 
Fot. Cnota egoizmu… – okładka (fot. www.idena.pl)
 
Ewidentnie trzeba nauczyć się doceniać i promować indywidualizm ludzi, w tym kreatywność i oryginalność nauczycieli oraz uczniów w szkole. Szerzej o pozytywnym znaczeniu indywidualizmu jest w artykule pt. Indywidualizm jest trendy [2009[1]]. Jest udostępniony na portalu Edunews.pl. Przypomina, że indywidualizm i intelektualizm są uznawane dziś za kluczowe wartości nowoczesnego człowieka, w tym nowoczesnego nauczyciela.

Edukacja nie lubi egoistycznych postaw uczniów. Źle ocenia takie postawy i akcentuje socjalizację, tj. uspołecznienie. Stara się mobilizować do udzielania pomocy, uczy współpracy i współdziałania – choć z bardzo różnym skutkiem - a jednocześnie stawia na rywalizację, konkursy, olimpiady oraz dość powszechne „ściganie się”. Szkoła raczej ukazuje walory społecznych działań.
 
Egoistyczne postawy nie są dobrze widziane. Jest synonimem snobizmu, samolubstwa, cwaniactwa itp. Niezależnie jednak od własnych poglądów na ten temat, warto rozumieć, że to etyka jako nauka o moralności bada i określa sferę naszych wartości. Przedstawiona w ww. książce nowa koncepcja egoizmu mocno dotyka spraw moralnych.
 
Etyka bada ludzką moralność i rozstrzyga, czy coś jest dobre czy złe. We wstępie ww. książki czytamy: „W popularnym znaczeniu słowo egoizm jest synonimem zła - a przecież dokładne znaczenie i podręcznikowa definicja słowa egoizm brzmi: troska o własny interes. Pojęcie to nie zawiera oceny moralnej, nie mówi, czy troska o swój interes jest dobra czy zła, nie określa też, co stanowi rzeczywisty interes człowieka. Odpowiedź na te pytania należy do etyki" [2016[2]].
 
Edukacja szkolna powinna w znacznie większym stopniu niż ma to dziś miejsce, stawiać na to, co faktycznie służy rozwojowi uczniów, w tym na współdziałanie, solidarność i wzajemną pomoc. Rozwój ten przecież przebiega u uczniów w różnym tempie i rozmaicie, ale wymaga racjonalnego wspomagania. Szerzej jest o tym w artykule pt. Edukacja służąca człowiekowi [2009[3]]. Jest upowszechniony na edukacyjnym portalu Edunews.pl.

Egoizm głoszony przez Ayn Rand można określić jako skrajny. Opiniujący ww. książkę podkreśla, że „Może czytelnika zaskoczyć, a nawet zaszokować. Człowiek - zdaniem Rand - powinien bez skrępowania dążyć do własnej przyjemności. Jej niekwestionowaną zasługą było zwrócenie uwagi na indywidualizm, przywrócenie jednostce szacunku i godności. Prezentowane eseje są niezwykle radykalne, podobnie jak radykalna i bezkompromisowa była w swoich poglądach ich autorka” [Opinia 2016[4]].
 
- Julian Piotr Sawiński – CEN w Koszalinie
 
[1] J. P. SAWIŃSKI, Indywidualizm jest trendy. Edunews.pl - z 06.09.2009.
[2] A. RAND, Cnota egoizmu. Nowa koncepcja egoizmu, Warszawa: Wydaw. Zysk i S-ka, 2015
[3] J. P. SAWIŃSKI, Edukacja służąca człowiekowi, Edunews.pl - z 21.09.2009.
[4] www.idena.pl/Cnota-egoizmu - z 24.06.2016.