K - Coś o minimalizmie

 Ciekawa książka: Katarzyna KĘDZIERSKA, Chcieć mniej. Minimalizm w praktyce, Warszawa: Wydaw. Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2016

--------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Maksymalizm i minimalizm to dwie przeciwstawne koncepcje ludzkich pragnień, dążeń, życiowych filozofii osobistych i ludzkich nastawień do życia. Jaki mają one związek z edukacją, kształceniem i wychowaniem? Jakie postawy w tym zakresie prezentują nauczyciele? Oto interesująca książka o walorach minimalizmu i jego znaczeniu w praktyce.

 

Mniej znaczy więcej

Mnóstwo ludzi pragnie i dąży do posiadania materialnych dóbr: nowego domu, mamony, nowoczesnych urządzeń TIK, ogrodu, samochodu itd. To przecież normalne – mówią niektórzy, ale: Czy jednak spełnienie tych pragnień uspokaja? Czy uszczęśliwia? Czy przynosi faktyczną radość, większą sympatię i życzliwość wobec innych i przyjemność oraz szczęście?

Mniej przedmiotów to więcej wolności. Mniej rzeczy to więcej spokoju i radości z tego, co już masz. Mniej toksycznych relacji to więcej czasu dla siebie i najbliższych – wskazuje ww. autorka książki „Chcieć mniej…” [1,4]. Radzi, aby przekonać się samemu, że mniej znaczy więcej oraz podjąć wyzwanie minimalizmu! Ile jest w tym prawdy?


  Fot. Chcieć mniej… (fot. www.znak.com.pl/kartoteka.ksiazka)

Minimalizm posiadania

Minimalizm to jedna z dwóch ogólnych, obok maksymalizmu, koncepcji ludzkich pragnień, dążeń, życiowej filozofii i nastawienia do życia [5]. Pozornie niewiele ma on wspólnego z edukacją i wychowaniem, ale jednak coś jest na rzeczy. Wydaje się być interesującym podejściem do spraw programów kształcenia i szkolnych wymagań. Warto przemyśleć jej pozytywne strony i edukacyjne walory. Stąd pytanie: Czy mniej treści kształcenia w szkole to lepiej dla uczniów?

Można tu za autorką ww. książki zapytać: „Czy wiesz, że na bluzkę z wyprzedaży albo kolejny błyszczyk pracujesz nawet kilka godzin? Gromadzenie rzeczy, kupowanie „w nagrodę za ciężki dzień” wcale nie uszczęśliwia i nie czyni nas lepszymi. I na dodatek odbiera przyjemność wyboru tego, co naprawdę istotne” [4].

 

Miejsce intelektualizmu

Można w tym miejscu przypomnieć 5 składników innowacyjnej postawy człowieka (nauczyciela), które szereg lat temu scharakteryzował prof. Roman Schulz [3]. Za te składniki uznał: aktywizm, intelektualizm, indywidualizm, orientację innowacyjną i przyszłościową. Warto sobie przypomnieć i rozważyć.

Myśląc za ww. profesorem o „intelektualizmie”, nie chodzi tu o jakąś wyjątkową sprawność intelektu czy kult racjonalizmu, ale o to, aby szkoła uczyła mniej treści, ale za to z głębszym rozumieniem pojęć, przyczyn, skutków, problemów itp., czyli z rzetelnym rozumieniem treści kształcenia w ogóle. O ogromnym znaczeniu rozumienia treści i innych ludzi wskazywano ostatnio dość często w różnych opracowaniach o edukacji. Profesor opisując intelektualizm wskazał, że:

  • Inteligencja i wiedza traktowane są jako podstawowy czynnik kierowania działaniem. Wiąże się to z dezaprobata tradycyjnych autorytetów i mechanizmów regulacji ludzkich działań. Zachowanie człowieka nowoczesnego jest i chce być zachowaniem oświeconym.

 

Małe bastiony chaosu

Możliwości eliminacji, usuwania treści mało ważnych, często zbędnych w edukacji jest sporo. Pisząc kiedyś o potrzebie dokonania zasadniczych zmian w edukacji [2] wskazano również na konieczność rzetelnego kształcenia. Opiniując ostatnio nową podstawę programową stwierdzono jasno i wyraźnie, że obie podstawy są przeładowane treściami, tak ta dotychczasowa, jak i ta nowa.

Mimo więc pewnych wątpliwości, co do znaczenia minimalizmu, warto książkę o jego znaczeniu przeczytać i zastanowić się nad jej przesłaniem. Autorka radzi dosłownie: „Korzystaj z życia świadomie. Poznaj zaskakująco prosty i konkretny plan pozbycia się przytłaczającego nadmiaru. Zacznij od drobnych zmian. Od małych bastionów chaosu: szafki z przyprawami, szuflady z biżuterią... Spróbuj spędzić 21 dni bez czegoś, co wydawało się niezbędne – to wystarczy, by wyrobić w sobie nawyk. Segreguj, wystawiaj, porządkuj!” [4]. Problem warto przemyśleć! (JPS)

----------------------------------

1. K. KĘDZIERSKA, Chcieć mniej. Minimalizm w praktyce, Warszawa: Wydaw. Społeczny Instytut Wydawniczy Znak, 2016.

2. J.P. SAWIŃSKI, Zmiany, zmiany… i dobrze, bo szkołę trzeba zmienić! „Dyrektor Szkoły” 2008 nr 6, s.17-21.

3. R. SCHULZ, Postawa innowacyjna - składnikiem systemu wartości współczesnego nauczyciela. „Dyrektor Szkoły” 1994 nr 2, s.16-17.

4. www.empik.com/chciec-mniej - z 20.03.2017.

5. www.Wikipedia.pl/minimalizm - z 20.03.2017.