K - Kompetentne dzieci

Ciekawa książka: Jesper JUUL, Twoje kompetentne dziecko.

Dlaczego powinniśmy traktować dzieci poważniej? Warszawa: Wydaw. MIND

----------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 
Jak wychowywać? To podstawowe pytanie stawiane przez rodziców i nauczycieli. W tej książce autor pyta m.in.: Czy właściwie rozumiemy nasze dzieci? Czy umiemy w porę zauważyć ich problemy? Jak możemy rozwinąć w nich poczucie własnej wartości i wiarę w siebie? Jakim traktowaniem wzmacniamy je, a jakim osłabiamy? Kiedy na wychowanie jest już za późno? – Pytania te wydają się istotne, stąd warto poznać odpowiedzi.

1. Co znaczy kompetentne dziecko?

Jakże często współcześni rodzice czują się bezradni wobec swoich dzieci. Są też zagubieni wśród różnorodnych porad wychowawczych, które mają sprawić, że ich pociechy staną się posłuszne i grzeczne. Książka „Twoje kompetentne dziecko” [1] ukazała się w Polsce kilka lat temu, ale teraz sporo się o niej mówi i pisze. Szereg piszących o edukacji przywołuje myśli ww. profesora. Warto więc ją przeczytać.

Jednak jakoś dziwnie brzmi w uszach nauczyciela termin „kompetentne dziecko”. O jakich kompetencjach młodych ludzi traktuje ta książka. Kompetencja przecież to złożona, podmiotowa i nabyta umiejętność wyższego rzędu, która rozwija się dzięki scaleniu wiedzy, szczegółowych umiejętności, nawyków, przekonań i osobistych doświadczeń. O jakich kompetencjach jest ta publikacja?

 

2. Jak wpływać na dzieci?

Jasne jest od dawna, że nie ma jednego dobrego, skutecznego sposobu wychowania, jak i nie ma jednego przepisu na ludzkie życie. Książka ww. potwierdza to, a recenzenci uważają, że ta publikacja to:

● Najważniejsza książka cenionego duńskiego pedagoga i terapeuty;
● Wyjaśnia wpływ postępowania dorosłych na zachowanie i osobowość dzieci;
● Uwalania rodziców od przesądu, że istnieje tylko jeden właściwy sposób wychowania;
● Uwalnia dzieci od odpowiedzialności za życie dorosłych. [2017]

 

Jednak pytania postawione w ww. pracy prof. J. Juula [1] odnoszące się do wychowania warto stawiać. Są to m.in. problemy:

- Czy właściwie rozumiemy zachowanie naszych dzieci?

- Czy umiemy w porę zauważyć ich problemy?

- Jak możemy rozwinąć w nich poczucie własnej wartości i wiarę w siebie?

- Jakim traktowaniem wzmacniamy je, a jakim osłabiamy? [2]

 

3. Kim jest autor książki?

Jesper Juul – europejski autorytet w dziedzinie wychowania - twierdzi, że dzieci wcale nie muszą być grzeczne. Zamiast tego powinny mieć zdrowe poczucie własnej wartości, wierzyć w swoje siły i nawiązywać dobre relacje z innymi. Stopniowo powinny także uczyć się odpowiedzialności za siebie, a w razie potrzeby także za innych [2].

Jesper JUUL - „duński terapeuta rodzinny i pedagog, jeden z założycieli i dyrektorów Skandynawskiego Instytutu Kemplera dla pedagogów. Od 2004 roku kieruje siecią poradni wychowawczych Family-Lab International w ponad 15 krajach świata. Prowadzi wykłady, seminaria i warsztaty dla rodziców” [3].

Fot. Twoje kompetentne dziecko (fot. www.wydawnictwomind.pl)

 

4. Jak umocnić poczucie własnej wartości?

Jakość wychowania budzi wątpliwości – i to nie od dziś. W dzieciństwie mówiono nam, że skromność to cnota, a bycie „samochwałą” należy traktować jak poważną wadę. Tymczasem współczesny świat wymaga od nas pewności siebie oraz przebojowości. Osobom, które wierzą we własne siły z pewnością żyje się łatwiej i przyjemniej. Ale jak zwalczyć budowaną przez lata skłonność do samokrytyki? W jaki sposób możemy wzmocnić poczucie własnej wartości? Ciekawa odpowiedź jest o tym na stronie „Psychologia Plus”[4].

Jak widać ww. problemy dotyczą spraw ważnych, ale problemem jest także to, że młodzi ludzie dziś są mocno inni niż poprzednie pokolenia. Niektórzy twierdzą, że oni teraz żyją w kulturze cyfrowego narcyzmu. Problem ten scharakteryzowała Magdalena Szpunar [6] w książce pt. Kultura cyfrowego narcyzmu. Narcyzm oczywiście ma kilka specyficznych dla siebie elementów. Chociaż możemy go niekiedy utożsamiać z egoizmem, to jednak to drugie pojęcie nie wyczerpuje znaczenia narcyzmu. Obecna młodzież wykazuje cechy osób narcystycznych, które są skoncentrowane na sobie, po prostu nie są zdolne do pełniejszego skoncentrowania się na drugim człowieku.

5. Jakie treści prezentuje książka?

Jednoznacznie treści tej książki prezentują ważne problemy relacji dorosłych z dzieci. W „Spisie treści” jest kilka części. Na początku jest tekst „Do polskiego czytelnika” i  Wprowadzenie, które prezentuje cele i założenia publikacji.

Jednak najważniejsze treści zawarte są w 8 rozdziałach o następujących tytułach:

I. Wartości rodzinne

II. Dzieci współdziałają!

III. Poczucie własnej wartości a wiara w siebie

IV. Odpowiedzialność i władza

V. Odpowiedzialność społeczna

VI. Granice

VII. Nastolatek w rodzinie

VIII. Rodzice [1,2]

6. Co jest najważniejsze w wychowaniu?

Jestem przekonany, że najważniejszą wartością wychowania i codziennego życia jest odpowiedzialność. Jest ona podmiotową i najważniejszą kategorią wychowania. Jest istotnym składnikiem osobowości. Jest ważna w planowaniu, decydowaniu i w szeregu innych działaniach. Niektórzy twierdzą, że można się jej nauczyć, a inni zaś, że ona sama przychodzi z wiekiem, czyli z dojrzałością. Czy faktycznie odpowiedzialności trzeba się uczyć?

Józef Sowa [5] – niedawno w „Nowej Szkole” przypomniał, że ostatnio termin „odpowiedzialność” przeżywa swoistą świetność, np. odpowiedzialność zawodowa lub polityczna. Ukazuje się, coraz więcej publikacji omawiających różne aspekty tej ważnej kategorii osobowości człowieka. Wiele tych pozycji dotyczy odpowiedzialności osób w różnych fazach życia, ale większość analizuje i omawia tę kategorię w kontekście życia ludzi dorosłych zajmujących ważne miejsca w administracji państwowej. Warto przemyśleć.

------------------------------------

1. JUUL J., Twoje kompetentne dziecko. Dlaczego powinniśmy traktować dzieci poważniej? Warszawa: Wydaw. MIND, 2012.

2. Opis książki –www.wydawnictwomind.pl – z 30.03.2017.

3. O książce –www.wirtualo.pl/twoje_komepentne… – z 30.03.2017.

4. Red., Jak wzmocnić poczucie własnej wartości – www.psychologia-plus.pl/jak- z 29.03.2017.

5. SOWA J., Odpowiedzialność w pełnieniu ról w życiu, „Nowa Szkoła” 2017 nr 2, s, 32-34.

6. SZPUNAR M., Kultura cyfrowego narcyzmu, Kraków: Wydaw. AGH, 2016.

- Julian Piotr Sawiński – CEN w Koszalinie