K - Kultura cyfrowego narcyzmu

Ciekawa książka: Magdalena SZPUNAR, Kultura cyfrowego narcyzmu, Kraków: Wydaw. AGH, 2016 

 

Narcyzm jest dość powszechnie znany, ale czy jest rozumiany? Stał się cechą współczesnej kultury. Dlaczego ulega mu także młodzież? Czy jest problemem szkoły? Oto nowa książka, która podejmuje wybrane problemy kultury cyfrowego narcyzmu i może pomóc pogłębić rozumienie dokonujących się zmian kulturowych.

 

Narcyzm a egoizm

Narcyzm nie jest postawą jednorodną. „Ma kilka specyficznych dla siebie elementów. Chociaż możemy go niekiedy utożsamiać z egoizmem, to jednak to drugie pojęcie nie wyczerpuje znaczenia narcyzmu. Osoby narcystyczne są skoncentrowane na sobie, ale niekiedy jest to powodem ich znacznego cierpienia, gdyż po prostu nie są zdolne do "wyjścia poza siebie", "zapomnienia o sobie", pełniejszego skoncentrowania się na drugim człowieku [1].

Nauczanie szkolne zaś powinno koncentrować się na potrzebach i możliwościach drugiego człowieka. Stąd ww. jest dla szkoły ważny i aktualny. Natomiast sam „narcyzm” w zasadzie odnosi się do 3 głównych tematów:

1/ Narcyz w mitologii jako osoba zakochana w sobie;

2/ Narcyzm w seksuologii jako rodzaj zaburzeń erotycznych;

3/ Narcystyczne zaburzenie osobowości jako problem psychologii i wychowania.

Narcystyczne osoby cierpią znacznie z powodu swojego stanu i niemożności jego zmiany. „Jest to związane z tym, że własna osoba staje się obiektem, na który jest skierowane nie tylko libido (czyli zainteresowanie, ciekawość, miłość, pragnienie nieustannego kontaktu z własną osobą) ale także destrudo - agresja, sadyzm itp. Stąd silne wahania samopoczucia - od miłości i samouwielbienia, do samoponiżenia, myśli samobójczych, depresji narcystycznej, poczucia niższości itp.” [1].

 Kultura cyfrowego narcyzmu (fot. www.wydawnictwoagh.pl)

 

Narcystyczna kultura

Niewątpliwie zagadnienie kultury cyfrowego narcyzmu jest tematem ważnym i aktualnym. Bo przecież żyjemy teraz w ponowoczesnych czasach, zdominowanych przez technologie TIK i Internet, który mocno wpływa na życie bardzo wielu ludzi. Niektórzy uważają, że Internet zmienia nasz mózg i modyfikuje myślenie. Szerzej o tym jest w artykule – rozmowie pt. „Internet spłyca myślenie” [3]. Wywiad ten warto poznać, bo rozmówczynią jest właśnie autorka ww. książki.

Narcyzm ma kilka postaci. Wikipedia [1] opisuje go następująco: „Osoby silnie narcystyczne mogą niekiedy przeżywać stany, w których czują się jakby były za murem lub szybą oddzielającą ich od innych ludzi, bądź mieć wrażenie, że inni są jak postacie z wyświetlanego filmu. Nie są to jednak przeżycia psychotyczne, lecz metaforyczny opis wrażeń, jakich doświadczają w kontakcie z innymi ludźmi.

Na pewno: „Te wrażenia dobrze ukazują, że gdy libido nie jest skierowane do obiektów zewnętrznych, to te obiekty tracą dla podmiotu wrażenie realności, np. pacjentowi wydaje się, że wszystko jest grą komputerową lub filmem (…). Tym samym ludzie i relacje z nimi tracą dla narcyza na znaczeniu, dlatego zachowania osób narcystycznych możemy określać jako egoistyczne, nie biorące pod uwagę innych ludzi i często idące w parze z niezrozumieniem innych, brakiem empatii” [1].

 

Niezwykła publikacja

Na zawartość książki składają się 4 rozdziały (Spis treści):

1. Teoretyczne ujęcie narcyzmu

2. Kultura narcyzmu

3. Narcyzm a imperatyw sukcesu

4. Cyfrowa odsłona narcyzmu [4].

Na walory tej publikacji składa się m.in. duża aktualność podjętego problemu cyfrowego narcyzmu. Jej recenzent prof. dr. hab. Ignacy S. Fiut [2] stwierdził, że jest to znakomita publikacja: „dobrze przygotowaną zarówno od strony ujęcia teoretycznego zjawiska, jak i weryfikacji empirycznej badanego fenomenu narcyzmu cyfrowego”.

Napisał ponadto, że: „Jest to praca aktualna, bardzo potrzebna dla dalszych badań teoretycznych i społecznych, ale i zawiera wiele ważnych postulatów do praktycznej realizacji, szczególnie w dziedzinie edukacji, wychowania, umiejętności użytkowania mediów przez ich interaktywną publiczność, która nie okazuje się „publicznością urojoną” [2].

Niewątpliwie ważne jest zajmowanie się sobą samym. Oczywiście w ramach rozsądku i umiaru (złotego środka) oraz pozytywnego myślenia. Wiele spraw dla nas ważnych ma charakter osobistych, bliskich, indywidualnych. Szerzej o tym problemie traktuje artykuł pt. Jak żyć w zgodzie z samym sobą? [5]. Jest upowszechniony na edukacyjnym portalu Edunews.pl. Warto przeczytać i pomysleć!

 

------------------------------------------

1. https://pl.wikipedia.org…/Wiki/Narcyzm – z 15.03.2017.

2. Informacja o książce z – www.wydawnictwoagh.pl/Katalog-książek - z 15.03.2017.

3. S. IWASIÓW (oprac.), „Internet spłyca myślenie” - z profesor Magdaleną Szpunar, medioznawczynią, socjolożką internetu, adiunktem na Wydziale Humanistycznym Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie, rozmawia Sławomir Iwasiów, „Refleksje” 2017 nr 2, s. 8-12.

4. M. SZPUNAR, Kultura cyfrowego narcyzmu, Kraków: Wydaw. AGH, 2016.

5. J.P. SAWIŃSKI, Jak żyć w zgodzie z samym sobą? Edunews.pl – z 25.12.2016.

- Julian Piotr Sawiński – CEN w Koszalinie