K - Poradnik o skuteczności

Nowy poradnik:
Jak zwiększyć skuteczność szkolnej edukacji?
-----------------------------------------------------------------------
 
       Skuteczność jest podstawową cechą naszych celowych działań. Warto być skutecznym nauczycielem. Dla nauczycieli, wychowawców i szkoły problemem o istotnym znaczeniu jest pytanie: Jak zwiększyć skuteczność szkolnej edukacji? Odpowiedzi na to i podobne, ważne pytania o skuteczność edukacji i uczenia się uczniów w szkole są prezentowane w tym poradniku. Warto poznać i wykorzystać.
 
Skuteczność uczenia się
 
Skuteczność szkolnej edukacji zależy w dużej mierze od skuteczności uczenia się uczniów. Publikacja przekonuje, że zadaniem każdego nauczyciela i szkoły jest zabieganie o uzyskanie wysokiej skuteczności uczenia się oraz edukacji. Jest ono podstawową cechą dobrego uczenia się, kształcenia, wychowania i wykształcenia. Ukazuje, jak szkoła może sprawnie organizować uczenie się uczniów, które w dużym stopniu decyduje o efektach uczenia się i pracy nad sobą [[1]].
Stąd każdy nauczyciel powinien stawiać sobie pytanie, jak mogę zwiększyć skuteczność szkolnego uczenia się i edukacji? Poradnik ten jest pierwszą częścią książki o sposobach podnoszenia skuteczności szkolnej edukacji i uczenia się, ujętych w nieco przekorny sposób o A do Ż. Prezentuje różne metody aktywizowaniu i motywowania uczniów do uczenia się, podając wartościowe przykłady z praktyki szkolnej.
Skuteczność szkolnego uczenia się i edukacji zależy od wielu różnych czynników. Warto rozumieć ich znaczenie i funkcjonowanie oraz to, że jej poziom determinują przede wszystkim:
1/ potencjał genetyczny i fizjologiczny uczniów, tj. praca ich mózgu,
2/ rodzaj i poziom ich aktywności oraz zaangażowania się w naukę,
3/ jakość osobistych i zawodowych kompetencji nauczycieli.
 
Same ważne tematy
 
      Sedno skuteczności tkwi w zaangażowaniu się. Ważne jest, aby nauczyciel sam poszukiwał skutecznych strategii organizowania uczenia się uczniów i pozytywnie myślał o potrzebie osiągania wysokich efektów uczenia się. Na potrzebę aktywizowania i motywowania do uczenia się uczniów w szkole oraz do pracy nad sobą wskazywano w różnych dydaktykach od dawna. W tym poradniku wiele miejsca poświęcono edukacyjnym innowacjom jako drodze ku lepszej edukacji i nowoczesnej szkole [[2]].
Spis treści tego poradnika o sposobach podnoszenia skuteczności szkolnej edukacji i uczenia się, przekonuje, że wiele różnych czynników decyduje o efektywnym uczeniu się i skutecznej edukacji. Część I poradnika przedstawia tematy od A do L. A wszystkie akapity w danym rozdziale zaczynają się na kluczową literę. Warto osobiście sprawdzić. Zapraszam.
Sprawdzić samemu warto jednak przede wszystkim ich zawartość. Prezentuje następujące tematy:
A – Aktywizowanie i skuteczność
B - Bariery skuteczności edukacji
C – Ciekawość i zadziwienie
D - Demokratyczna edukacja
E – Efektywność i skuteczność
F - Filmowanie w edukacji
G – Generowanie innowacyjności
H - Humanistyczna edukacja
I – Innowacyjna edukacja
J - Jakość szkolnego uczenia się
K – Kompetencje a skuteczność
L – Ludzka twarz edukacji [[3]].
 
 
Fot. 1: Jak zwiększyć skuteczność szkolnej edukacji? – okładka (www.ksiegarnia.difin.pl)
 
Samodzielność nauczycieli
 
Samodzielność, autonomia i niezależność nauczycieli i wychowawców jako wartości o wyjątkowym znaczeniu w dydaktycznej pracy były już wielokrotnie podnoszone i opisywane w literaturze. Obserwacja praktyki szkolnej i rozmowy z nauczycielami jednak przeczą temu, że nauczyciele czują się wolni i niezależni. Mówią, że czują się zakleszczeni w formalnych rygorach, zbyt licznych obowiązkach i biurokracji oświatowej. A przecież to właśnie poczucie wolności i niezależności podnosi odpowiedzialność nauczycieli oraz są podstawowym warunkiem zwiększenia skuteczności edukacji
System edukacji nie tylko w naszym kraju kuleje. Wielu o tym teraz pisze i apeluje o podjęcie dobrych zmian. Niedawno o nim napisał w „Nowej Szkole” Bogdan Urbanek [[4]] w artykule pt. Nauczyciel liderem zmian w edukacji. Może zainteresować. Warto przeczytać i przemyśleć.
Swoistą cechą obecnej edukacji jest to, że dużo w niej mówi się o jakości edukacji. Autor ww. artykułu napisał o niej dosłownie: „Nie tylko uważni obserwatorzy funkcjonowania systemu oświatowego w Polsce dostrzegą, że orędownicy i propagatorzy jakościowych zmian w oświacie czynią ostatnio wiele na rzecz poprawy jakości pracy nauczycieli. Gdyby oprzeć się tylko na ostatniej dekadzie i analizie kolejno po sobie następujących programów, raportów, wizji czy koncepcji – nie sposób tego nie zauważyć. Jest to problem o tyle ważki, że dotyczy głębokiej przemiany osobowościowej nauczycieli, niezbędnej do sprostania wymogom współczesnej szkoły [[5]]. Dobrze, że są między nami optymiści.
 
Samodzielność uczniów
 
Samodzielność uczniów podczas uczenia się jest podstawowym warunkiem zwiększenia skuteczności edukacji. Niektórzy akcentują, że jest ona ideałem wychowania. Warto poznać i zrozumieć sposoby aktywizowania oraz motywowania uczniów do uczenia się i pracy nad sobą oraz zwiększania skuteczności szkolnej edukacji. Poradnik charakteryzuje się dość oryginalną treścią i formą prezentacji.
Swoistość tego poradnika podkreśla dość swoista forma poszczególnych rozdziałów. Każdy z nich jest podsumowany dobrymi radami dla Czytelnika oraz zadaniami do samodzielnej pracy wraz z wykazem literatury pozwalającej pogłębić omawiane zagadnienia, co może skutecznie inspirować do samodzielnej i aktywnej pracy z poradnikiem. Bo przecież właśnie poziom samodzielności i aktywności rzeźbi efekty pracy szkoły.
Sukces szkolny uczniów zależy przecież w dużej mierze od nauczyciela. Warto zapamiętać, że:
--> Sukces szkolny dziecka w znacznym stopniu zależy od poziomu kompetencji nauczyciela. Składa się na nie wiele umiejętności, które uwarunkowane są podejściem nauczyciela do ucznia, jego zdolnością odczuwania empatii i poziomu motywacji do twórczej pracy [Justyna Wrzochul-Stawinoga 2013[6]].
 
- Julian Piotr Sawiński – CEN w Koszalinie
 
[1]J. P. Sawiński, O skuteczności w edukacji. Edunews.pl – z 15.07.2014.
[3] J. P. Sawiński, Jak zwiększyć skuteczność szkolnej edukacji? Poradnik dla nauczycieli i edukatorów – część I. Warszawa: Wydaw. Difin, 2015.
[4] B. Urbanek, Nauczyciel liderem zmian w edukacji. „Nowa Szkoła” 2015 nr 9, s. 9-20.
[5] B. Urbanek, Nauczyciel liderem zmian w edukacji. „Nowa Szkoła” 2015 nr 9, s. 9-20.
[6] J. Wrzochul-Stawinoga, Kompetencje nauczyciela a sukces szkolny ucznia. „Życie Szkoły” 2013 nr 10, s. 4-7.