M - Sposób na opornych

Jak motywować...? - Poszukać sposobu na opornych
--------------------------------------------------------------------------
 
Podstawowym zadaniem nauczyciela jest poszukiwanie odpowiedniego sposobu dotarcia do uczniów. Tych opornych na uczenie się, chodzenie do szkoły czy wysiłek w ogóle, wśród nas nie brakuje. Oto ciekawy projekt edukacyjny: Innowacyjna metoda kształtowania aktywnych postaw edukacyjno-zawodowych młodzieży gimnazjalnej z trudnościami, realizowany przez SWPS we Wrocławiu. Na czym polega? Jak zaktywizować opornych uczniów?
 
Problemy z młodzieżą
 
Pewnie dość powszechne jest rozumienie, że współczesna młodzież przeżywa różne trudności i kłopoty. I są to problemy często bardzo poważne i znacznie inne od tych, które przeżywała młodzież poprzednich pokoleń. Dr Julita Koszur (za: Drachal 2014), kierownik ww. projektu, twierdzi, że:
 
--> Młodzież z trudnościami edukacyjnymi przysparza sobie i otoczeniu wielu kłopotów. Nie zawsze wiadomo, jak do niej dotrzeć, mimo najszczerszych chęci i wielokrotnych zachęt ze strony nauczyciela. (dr Julita Koszur 2014)
 
Podstawowe cele tego interesującego projektu edukacyjnego zakładają:
1/ Budowanie zaufania i współpracy w zespole;
2/ Pobudzenie pomysłowości uczniów i wielokierunkowe myślenie;
3/ Podniesienie samooceny dzieci;
4/ Podniesienie ich poczucia sprawstwa i wiary we własne możliwości;
5/ Wykorzystanie aktywizujących metod pracy i angażujących ćwiczeń.
 
Pomysłodawcy projektu
 
Pomysłodawcom tego projektu przyświecał bardzo ważny cel, opisany w założeniach przedsięwzięcia, tj. dotarcie do opornej młodzieży gimnazjalnej i zaktywizowanie tych, którzy mają trudności w szkolnej nauce, czyli wymagają specjalnego motywowania do pracy i wysiłku. Kierownikiem tego projektu „Innowacyjna metoda kształtowania aktywnych postaw…” jest dr Julita Koszur, psycholog, prodziekan ds. dydaktycznych z wrocławskiego wydziału Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej.
 
Projekt został niedawno przedstawiony przez dr J. Koszur (za: Drachal 2014) w wywiadzie dla „Głosu Nauczycielskiego”. Odpowiadając na pytanie, na czym polega innowacja? – autorka powiedziała dosłownie:
 
--> „Na zaproponowaniu nauczycielom i wychowawcom zestawu scenariuszy zajęć dodatkowych i angażujących ćwiczeń, które mają im pomóc w pracy. Proponujemy aktywizujące metody nauczania. Chodzi o podniesienie samooceny dzieci, ich poczucia sprawstwa, wiary we własne możliwości. To także praca nad kompetencjami społecznymi, zwłaszcza takimi, które są związane z budowaniem zaufania i współpracy w zespole. A także pobudzają pomysłowość i myślenie wielokierunkowe”.
 
 
 
"Psychologia w Szkole" - okładka (fot. www.charaktery.pl)
 
Pomysł i jego otwartość
 
Pomysł ww. projektu wydaje się interesujący i potrzebny. Odpowiedź jego inicjatorki na pytanie, skąd ten pomysł? – brzmi dosłownie:
--> (…) „Generalnie nastolatki są szczególnie narażone na trudności edukacyjno-wychowawcze, dlatego postanowiliśmy zająć się tą grupą wiekową, zaproponować metody, które do nich trafią. Przede wszystkim adresujemy je do wychowanków MOW, MOS, ośrodków szkolno-wychowawczych, ognisk opiekuńczych, świetlic terapeutycznych. Ale nasza propozycja przydaje się również w pracy z młodzieżą ze zwykłych szkół, która nie przejawia aż tak nasilonych zachowań opozycyjnych. Wobec niej również warto zastosować metody pracy inne niż wykład, a takie właśnie proponujemy w naszym projekcie.
 
Ponadczasowy jest charakter oporności i buntu młodych. Oni się buntowali w każdej epoce. Wynika to z natury młodości, wyższego poziomu krytycyzmu i braku zgody na schematy zastanej rzeczywistości. Ich oczekiwania wobec edukacji i szkoły są inne niż wielu dorosłych. W zakresie pracy z trudną młodzieżą niezbędne są pogłębiona znajomość psychologii. Projekt ww. jest realizowany przez psychologów. Warto więc poszerzać swoje rozumienie ogromnego znaczenia psychologii w szkole oraz własne psychologiczne kompetencje. O roli psychologów w polskiej szkoleRedakcja NE rozmawiała niedawno z red. Piotrem Żakiem, polonistą, sympatykiem psychologii, zastępcą naczelnego redaktora „Psychologii w Szkole” (Sawiński 2012). Rozmowa ta jest upowszechniona w „Nauczycielskiej Edukacji” oraz na internetowej stronie CEN – www.cen.edu.pl – Informacja pedagogiczna – Nowe wywiady. Warto sobie przypomnieć.

 

Projekt dla nauczycieli
 
Powszechnie wiadomo, że społeczne oczekiwania wobec szkoły w zakresie pracy z trudną młodzieżą są stale wysokie. Niektórzy oczekują, że ona jest w stanie nadrobić wychowawcze zaległości z rodzin. Warto więc podjąć i rozważyć istotny problem: Jak wykorzystać w edukacji bunt młodych? (Sawiński 2011). Pytanie jest upowszechnione na internetowym portalu Edunews.pl. Warto poznać. A teraz staje przed nią drugie ważne pytanie: Jak wykorzystać w edukacji opornych do uczenia się? To jest zadanie dla motywowania młodych. Jest też jednym z ważniejszych wyzwań dla wszystkich szkół. Warto głębiej rozważyć, bo przecież przed edukacją i szkołą stoją dziś liczne i bardzo trudne wyzwania. Prof. Witold M. Orłowski (2011) twierdzi, że:
 
--> Potrzebny nam jest gigantyczny wysiłek edukacyjny na miarę wysiłku zwalczania analfabetyzmu.
 
Projekt ma charakter otwarty. „Wszystkie materiały edukacyjne są dostępne na stronie projektu, można pobrać ćwiczenia albo całe konspekty. Jest też odrębny podręcznik metodyczny. Można do nas zadzwonić lub napisać, oferujemy wsparcie osób, które już korzystają z tej metody w swoich placówkach. W ten sposób możemy stworzyć między nauczycielami sieć wsparcia.” (Koszur za: Drachal 2014). Może warto skorzystać?
---------------------
1. DRACHAL H. (oprac.), Sposób na opornych. Jak pomóc gimnazjalistom trudnościami? Rozmowa z dr Julitą Koszur. „GN” 2014 nr 21, s. 10.
2. ORŁOWSKI W. M., Ministerstwo Kapitału Ludzkiego? „Gazeta Wyborcza” 2011 nr 245, s. 17.
3. SAWIŃSKI J. P. (oprac.), O roli psychologów w polskiej szkole. Rozmowa z red. Piotrem ŻAKIEM, polonistą, sympatykiem psychologii, zastępcą naczelnego redaktora „Psychologii w Szkole”. „Nauczycielska Edukacja” 2012 nr 6/74, s. 4-8.
4. SAWIŃSKI J. P., Jak wykorzystać w edukacji bunt młodych? Edunews.pl – z 13.10.2011.
5.www.postawyeduzaw.pl – materiały dla nauczycieli do pobrania.
 
dr Julian Piotr Sawiński - nauczyciel konsultant – CEN w Koszalinie