M - Tworzyć własne filmy

Jak motywować...? Tworzyć własne filmy

--------------------------------------------------------------

Filmowanie jest motywujące, bo aktywizuje i angażuje umysł, zmysły, ręce i emocje. Film jest dla wielu interesującym medium. Inspiruje i wyzwala energię, uczy obserwacji, krytycznego myślenia i współdziałania, a także dokładności, pomysłowości i kreatywności. Warto próbować swoich sił w tworzeniu filmów, np. edukacyjnych i dokumentalnych.
 
Fantastyczne medium
 
„Film jest medium wciąż świeżym i ciekawym, który uczy młodych ludzi uważnej obserwacji, krytycznego myślenia, swobody wypowiedzi i inspiruje do własnej twórczości. Ale nawet najlepszy film sam w sobie nie sprawi, że uczeń będzie pracować bardziej kreatywnie. Na zajęcia z filmem trzeba mieć pomysł.” (Traczyk 2013).
 
 
 Fascynacja młodziezy kamerą i filmowaniem (fot. www.edunews.pl)
 
Filmowa przygoda
 
Film edukacyjny - jako ciekawy, bardzo dobry środek dydaktyczny, spełniający różne funkcje dydaktyczne i wychowawcze, jest znany nauczycielom i szkole od dawna. Moją przygoda z tworzeniem filmów edukacyjnych rozpoczęła się w 1989 roku w CDN - ODN w Koszalinie, gdzie w małym zespole nagrywaliśmy różne sytuacje szkolne i tworzyliśmy edukacyjne filmy. Jednym z pierwszych była Pracownia biologiczna, ukazująca 3 wybrane pracownie miejskich, koszalińskich, szkół i 3 klasy-pracownie wiejskich szkół podstawowych. Po nagraniu powstał zdjęciowy skrót, na który nakładało się muzykę i autorski komentarz dydaktyczny.
Filmy te służyły zadaniom doradztwa metodycznego. Konkretne propozycje dydaktyczne proponowano nauczycielom różnych przedmiotów. Dla nauczycieli biologii ukazał się o tym artykuł pt. Wykorzystanie filmów wideo na lekcjach biologii - upowszechniony w czasopiśmie „Biologia w Szkole” (Sawiński 1993). Tych filmów na kasetach wideo powstało wówczas około 100. Dziś to już tylko historia.
 
Fantazja młodzieży
 
Filmowanie młodzieży, w znaczeniu tworzenie własnych filmów edukacyjnych czy dokumentalnych przez uczniów, można zacząć różnie, np.:
1/ Pokazem dobrego filmu, po którym następuje i jego dokładna analiza i omówienie;
2/ Inspiracją młodzieży do projektowania i spontanicznej pracy nad własnym filmem;
3/ Od projekcji filmu i pisania jego recenzji;
4/ Pokazem kamery i zapoznania z zasadami jej działania;
5/ Od nakręcenia dowolnego własnego filmu i jego krytyki;
6/ Zorganizowania swobodnej, nieskrępowanej debaty o oglądanych filmach.
Filmową przygodę z młodzieżą warto także rozpocząć od poznania i analizy wypowiedzi filmowców oraz znanych aktorów o sztuce tworzenia. Np. niedawno ukazał się ciekawy wywiad z Robertem Gonerą (Tomczuk 2015), znanym polskim aktorem, o jego życiu, sukcesach i porażkach. Warto wykorzystać! Aktor powiedział m.in.:
 
--> Uwielbiam plan filmowy, uwielbiam patrzeć, jak tworzy się iluzja, która jest istotą kina. (Robert Gonera: za Jacek Tomczuk 2015)
 
Filmoteka Szkolna. Akcja!
 
Filmoteka Szkolna. Akcja! – jest znanym projektem realizowanym co roku przez COE. W jego ramach nauczyciele od kilku lat realizują z uczniami filmowe projekty i tworzą różne filmy. Prowadzą lekcje z wykorzystaniem pakietu Filmoteki Szkolnej i kręcą pierwsze profesjonalne filmy. Organizatorzy tej akcji podkreślają, że podczas tych zajęć uczniowie często zaskakują swoją pomysłowością i przedsiębiorczością.
Filmowych akcji kierowanych do młodzieży jest ostatnio sporo. Na przykład w Poznaniu działała „Filmoteka Szkolna na kółkach”, w ramach której grupa uczniów podróżowała po Polsce, poznając filmowe miejsca i uczestnicząc w różnorodnych warsztatach. W Krakowie młodzież organizowała różne projekcje filmowe i dyskusje nad ich treścią i formą. Filmy mają w sobie jakąś dziwną moc i tajemnicę, która działa mobilizująco na wiele osób.
 
Film uczy analizowania
 
Fabułę oglądanego filmu, czy dowolny inny element filmowego dzieła, warto poddać dokładnej analizie i rozebrać na elementarne części. Można analizować i omówić dokładnie początek filmu, ważniejsze fakty, sceny, cechy bohaterów, ich zachowanie, problemy i fabułę filmu. Warto też omówić wrażenia i odczucia, jakie wywarł dany film na odbiorców, odwołując się do przykładów własnych, życiowych, dawnych i dzisiejszych.
Filmowanie, tj. koncypowanie, projektowanie i tworzenie własnego filmu, warto połączyć z innymi, dodatkowymi działaniami. Na przykład w ww. projekcie organizowane są dodatkowe aktywności dla uczniów. Można więc wziąć udział w Miejskich Grach Filmowych, redagować bloga, nadesłać recenzję i etiudy filmowe na konkurs czy rozwiązywać filmowe quizy podczas Wirtualnego Festiwalu. Projekt realizowany jest przez Centrum Edukacji Obywatelskiej, we współpracy z Polskim Instytutem Sztuki Filmowej. Jest współfinansowany przez Polski Instytut Sztuki Filmowej.
 
Film - ciekawe medium
 
       Filmowanie jest istotną częścią tzw. mobilnej edukacji, która obejmuje już dziś różne przedmioty nauczania. Niedawno proponując nauczycielom biologii i przyrody kolejną strategię motywowania uczniów do uczenia się, pytano: Po co biologii mobilna edukacja?(Sawiński 2013) – upowszechniony w czasopiśmie „Biologia w Szkole”. Wskazano, że obecnie wiele osób, w szczególności młodych, jest zaciekawionych technologicznymi nowinkami i lubi godzinami siedzieć przy komputerze. Te urządzenia aktywizują uczniów.
Film dydaktyczny stał się więc wręcz niezbędną częścią mobilnej edukacji. A jest to taka edukacja, która w szerokim zakresie wykorzystuje różne mobilne urządzenia w uczeniu się i nauczaniu. W szkołach, nie tylko innowacyjnych, i na uczelniach stają się one podstawą uczenia się, studiowania oraz szkolnego nauczania w XXI wieku. Mobilne urządzenia zdobywają nasze domy i miejsca pracy. Wkrótce ponad połowa mieszkańców Ziemi łącząc się z Internetem, będzie używała do tego celu swoich telefonów czy tabletów.
 
Filmowanie zmienia myślenie
 
Filmowanie jako część mobilnej edukacji zmienia nasze myślenie o kreatywności i samym sobie, a także o samym uczeniu się. Korzyści z mobilnej edukacji są oczywiste, choć różne. Ona przede wszystkim zmienia nasze myślenie o edukacji, uczeniu się i tworzy nowe, nieznane dotychczas szanse dla uczenia się oraz rozwoju uczniów. Można je krótko określić, jako:
1/ budzenie ciekawości i podnoszenie aktywności uczniów,
2/ mobilizacja do działania oraz innego myślenia,
3/ stymulowanie innowacyjnego i kreatywnego myślenia,
4/ nabycie technologicznych umiejętności epoki cyfrowej,
5/ rozwój kompetencji wykorzystywania mobilnych urządzeń,
6/ przygotowanie do uczenia się przez całe życie.
 
-----------------------
1. http://www.ceo.org.pl/pl/filmotekaszkolna
2. SAWIŃSKI J. P., Wykorzystanie filmów wideo na lekcjach biologii. „Biologia w Szkole” 1993 nr 1, s. 41-43.
3. SAWIŃSKI J. P., Jak motywować...? Korzystać w szkole z mobilnych urządzeń! www.cen.edu.pl/Informacja pedagogiczna/Motywowanie, 2013.
4. SAWIŃSKI J. P., Po co biologii mobilna edukacja? „Biologia w Szkole” 2013 nr 6, s. 25-28.
5. TOMCZUK J., W odstawce: Robert Gonera. „Newsweek Polska” 2015 nr 4, s. 31-32.
6. TRACZYK Zofia, Szkoła w kadrze. Edunews.pl - z 30.08.2013.
 
- dr Julian Piotr Sawiński – CEN w Koszalinie
 
Centrum Edukacji Nauczycieli w Koszalinie