M - Wskazać potrzebę wyciszenia

Wskazać potrzebę wyciszenia
--------------------------------------------------
 
     Wyciszenie jest potrzebne każdemu, młodemu i dorosłemu. Nabrało szczególnego znaczenia w czasach szybkiego tempa życia, rosnącej agresji, brutalności, chaosu wartości i hałasu. Ludzki mózg potrzebuje nie tylko aktywności i koncentracji, ale też wyciszenia. Jak ukazać młodzieży potrzebę i sedno wyciszenia?
 
Waga wyciszenia się
 
     W życiu człowieka ważna jest aktywność, praca, ale i wyciszenie się oraz zwolnienie tempa życia. Jest ono potrzebne każdemu, ale nie można o nim mówić młodzieży w sposób nieprzygotowany, nieprzemyślany czy powierzchowny. Jest to problem, który zajmuje uwagę i umysły wielu współczesnych filozofów, psychologów, pedagogów i innych myślących ludzi. Warto pogłębić o tym swoją wiedzę.
 
     Wyciszenie – to tyle, co: znalezienie ciszy i spokoju, relaks ciała i umysłu, unikanie natłoku spraw, chaosu myśli, zgiełku i szkodliwego hałasu. To także koncentracja własnych myśli na sobie samym i zajmowani e się własnymi myślami, emocjami i sprawami. Proponuje to np. strategia NLP [1]
 
Ważność treningu uważności
 
     Ważny jest trening swojej uważności – wskazują psychologowie. Piszą, że szkodliwe dla nas są: stres, przepracowanie, przemęczenie, natłok myśli, brak cierpliwości, osłabiona koncentracja i kreatywność, trudności w podejmowaniu decyzji, chroniczny ból. Pytają, jak w życiu zadbać o właściwy odpoczynek umysłu? Wskazują, że pomocny może być trening uważności, czyli mindfulness. Psychologowie dyskutowali o tym podczas lutowej Strefy Psyche w SWPS w Poznaniu.” [2].
 
     Wyjaśniają oni m.in., na czym w praktyce polega ta metoda. Kolejne spotkania odbyły się 10 i 13 lutego 2015 w siedzibie SWPS, przy ul. ul. Kutrzeby 10 w Poznaniu. Pełna treść komunikatu znajduje się na stronie Centrum Prasowego SWPS pod linkiem ukazującym korzyści płynących z uważnego życia [2]. Temat warto poszerzyć oraz również poznać opisany wcześniej sposób motywowania uczniów oparty na zasadach uważności. Chodzi o artykuł pt. Jak motywować...? Uwagę skupić na uważności! [6].
 
Wielki sukces „Idy”
 
     Wydarzeniem polskiego kina, promowanym przez media przez wielu dni, był oskarowy sukces polskiego filmu „Ida” Pawła Pawlikowskiego. W Polsce budzi kontrowersje. Ale tu jest ważne, że jest to film o potrzebie wyciszenia się, pogłębionej refleksji, medytacji i ucieczki od hałaśliwej cywilizacji.
 
     Wywalczyła ona statuetkę w kategorii najlepszy film nieanglojęzyczny. Ta sztuka nie udała się wcześniej żadnemu Polakowi. Film otrzymał również nominację w kategorii najlepsze zdjęcia (Łukasz Żal i Ryszard Lenczewski), statuetkę zdobył jednak Emmanuel Lubezki (za „Birdmana”) [8]
 
Wyciszenia potrzebuje nasz mózg
 
     Wybitny polski neurobiolog Jerzy Vetulani, [2011] w książce pt. Mózg: fascynacje, problemy, tajemnice– przekonuje, że warto pogłębić swoją wiedzę o własnym mózgu i jego funkcjonowaniu. Wskazuje też, że wiedza ta jest bardzo potrzebna nauczycielom.
 
     Wiele ważnych pytań, które stawia sobie dziś człowiek znajduje odpowiedzi w ww. neurobiologicznej książce. „Neurobiologia jest dziś jedną z najważniejszych i najbardziej wszechstronnych nauk. Pomaga odpowiedzieć na wielkie pytania, z którymi od dawna mierzyły się filozofia, teologia, psychologia i nauki społeczne, a także na małe pytania, które zadajemy sobie co dzień. Co jest kryterium człowieczeństwa? Gdzie mieszka dusza? Skąd się bierze moralność? Gdzie rodzi się przyjemność? Dlaczego jesteśmy agresywni? Jak działa pamięć? Od czego i dlaczego się uzależniamy? Dlaczego lubimy seks? Czy zakochani myślą rozsądnie? Dlaczego dziewczynki wolą bawić się lalkami, a chłopcy samochodzikami? Czy w świecie nowych technologii zdołamy zachować prywatność myśli? Nieskończonym źródłem odpowiedzi lub podpowiedzi — i nowych fascynujących pytań — jest mózg, odsłaniający dzięki coraz bardziej zaawansowanym metodom badawczym kolejne swe tajniki, a w studiach nad nim można widzieć wręcz antropologię XXI wieku [10].
 
Ważność pozytywnego myślenia
 
     W tej książce wybitny znawca naszego mózgu, polski neurobiolog prof. Jerzy Vetulani, oprowadza nas po naszym „centrum dowodzenia”, ukazując z erudycją i wdziękiem, że „szare komórki” to pole zainteresowań zarówno „twardej” biologii, jak i subtelnej humanistyki [10]. Warto to zrozumieć i odkryć moc pozytywnego myślenia.
 
     Wielu psychologów podkreśla dziś wielką moc pozytywnego myślenia. Rozmawiając z młodzieżą o potrzebie wyciszenia się, można w tym celu wykorzystać rady pozytywnych psychologów. Oto niektóre sposoby, które mogą nam w tym pomóc – opracowane przez kogoś o pseudonimie „meh” na podstawie strony www.themindunleashed.org. [3,9]. Warto poznać!
 
Widzieć jasną stronę życia
 
     Warto nie tylko przeczytać ww. rady, ale także je wykorzystać w rozmowach z uczniami o potrzebie pozytywnego myślenia i wyciszenia się. Szerzej o tym jest w artykule pt. Jak motywować…? Patrzeć na jasną stronę życia [5] – upowszechniony na internetowej stronie CEN w Koszalinie w opcji Informacja pedagogiczna - Motywowanie.
 
     Wskazują oni [3,9] dobre rady, m.in. na konieczność rozsiewania uprzejmości i życzliwości wśród ludzi oraz zajmowania się samym sobą. Dosłownie radzą nam np.:

1. „Bądźmy uprzejmi, mili dla ludzi. Tak po prostu. Uprzejme traktowanie innych tworzy pozytywną energię, która do Ciebie wróci. Każdy jest wygranym w tej sytuacji;
2. Zarezerwujmy czas dla siebie. Czasami potrzebujemy czasu, aby zwolnić tempo. Pomaga w tym joga, medytacja, muzyka, spacery, łowienie ryb… Krótki urlop na zanurzenie się w głąb siebie daje znakomite efekty i uczy optymizmu” [3,8].

 

Ważne znaczenie ciszy
 
     Współczesny człowiek potrzebuje wyciszenia. Pojęcie „ciszy” stało się przedmiotem analiz i badań naukowych prof. Teresy Olearczyk [2010], które opisała w książce pt. Pedagogika ciszy. Przypomniała w niej, że:
--> Cisza jest jednym z najstarszych i najbardziej pożądanych zjawisk w świecie, pomostem łączącym świat zewnętrzny z wewnętrznym. Cisza jest odpowiedzią na potrzebę współczesnego człowieka. Refleksja nad ciszą naznaczona jest całą gamą znaczeń.
 
 
  "Pedagogika ciszy" - okładka (fot. www.deon.pl)
 
     W I części tej pracy zostały przybliżone podstawowe sposoby definiowania ciszy oraz pojęć jej pokrewnych. Autorka wskazuje, że powstanie tej książki jest przejawem potrzeby dociekań możliwości tkwiących w ciszy - jako potencjalnie nośnej kategorii dla teorii i praktyki pedagogicznej. Prezentowane rozważania stanowią swego rodzaju punkt wyjścia do opisu ciszy i wykorzystania jej w procesie dydaktyczno-wychowawczym [4,7].
 
Wychowanie lubi ciszę
 
     Warto w tym zakresie także podkreślać, jak znacząca jest obecność ciszy w wychowaniu i samowychowaniu, szczególnie w sytuacji dzisiejszego, wszechobecnego chaosu i medialnego hałasu, a także w sytuacji narastającej nerwowości, nadpobudliwości i depresji dzieci oraz młodzieży.
 
     Wychowanie lubi ciszę. Może brzmi to nieco dziwnie, ale treść książki „Pedagogika ciszy” ukazująca potrzebę wyciszenia się w planowaniu działań wychowawczych w szkole i w domu, może pomóc w zrozumieniu tego problemu. Warto przeczytać i wykorzystać w rozmowach z uczniami o znaczeniu ciszy i potrzebie wyciszeniu się!
----------------------------
1. ALDER H., Neurolingwistyczne programowanie, czyli sztuka osiągania celów. Podręcznik do pracy samodzielnej. Warszawa: Wydaw. Program TERM-FRSE, MEN 1997.
2. http://www.centrumprasowe.swps.pl/informacje-prasowe/wydarzenia/3480-korzysci-plynace-z-uwaznego-zycia-2 - 2015
3. meh (oprac.), Zawsze patrz na jasną stronę życia – oprac. na podstawie www.themindunleashed.org
4. OLEARCZYK T., Pedagogika ciszy. Kraków: Wydaw, WAM, 2010.
5. SAWIŃŚKI J. P., Jak motywować...? Uwagę skupić na uważności! – www.cen.edu.pl/Informacja-pedagogiczna/Motywowanie - 2012.
6. SAWIŃSKI J. P., Jak motywować…? Patrzeć na jasną stronę życiawww.cen.edu.pl/Informacja-pedagogiczna/Motywowanie - 2015.
7. www.empik.com/pedagogika
8. www.polityka.pl/tygodnik polityka/kultura – z 23.02.2015.
9. www,charaktery.eu/wiesci-psychologiczne - dostęp z 28.01.2015.
10. VETULANI J., Mózg: fascynacje, problemy, tajemnice. Kraków: Wydaw. Homini, 2011, wyd. II.
 
- dr Julian Piotr Sawiński - Koszalin