M - Wspierać Miesiąc Języka Polskiego

M – Jak motywować...? - Wspierać Miesiąc Języka Polskiego

------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Motywowanie w dużej mierze zależy od zrozumienia sedna sprawy przez uczniów. W polskiej szkole posługujemy się językiem, który jest najważniejszy ze wszystkich języków świata, bo bliski, nasz, swojski, zrozumiały, a także po prostu piękny. Oto Miesiąc Języka Ojczystego, który promuje językową poprawność i kulturę języka polskiego. Warto włączyć w to uczniów i pomyśleć: Jaki może być mój udział w tej inicjatywie?

 

Można dotrzeć do każdego

Miesiąc Języka Polskiego jest inicjatywą – zdaniem organizatorów, tj. UJ w Krakowie i portalu Interia - której celem jest popularyzacja nauki, w tym języka ojczystego. Trwa od 21 lutego do 25 marca 2017 r. Poprzez tego rodzaju przedsięwzięcie chcą oni dotrzeć do każdego – dzieci, młodzieży, dorosłych, kto jest zainteresowany szeroko pojmowaną poprawnością językową, kulturą języka i wiedzą związaną z tym językiem [2017]. 

Może warto przypomnieć, że język polski jest kluczowym przedmiotem nauczania w polskiej szkole. To oczywiste, ale ważne jest, aby rozumieć, że znajomość danego języka lub czegoś innego bez rozumienia nie ma sensu. Rozumienie treści kształcenia czy też samych słów nauczyciela nie przychodzi łatwo. Odnosi się nie tylko do treści kształcenia, ale też do bardzo wielu innych spraw, w tym oczywiście do języka.

Mówi się o rozumieniu nie tylko innych ludzi, naszego języka czy też pojedynczych słów, ich znaczeń, procesów i zjawisk przyrodniczych oraz innych, ale także o potrzebie rozumienia uczniów w szkole czy też o rozumieniu świata w ogóle. Szerzej o doniosłym znaczeniu rozumienia w uczeniu się jest np. w artykule pt. Dlaczego ważne jest rozumienie treści kształcenia? [2017]. Jest upowszechniony w czasopiśmie „Fizyka w Szkole z Astronomią”. Warto przeczytać i jego sedno przenieść na nauczanie swego przedmiotu.

 

Mowa nasza jest różna

Mówienie jest kluczową kompetencją człowieka. Jego poprawność i jakość jest bardzo różna. Najbardziej oczywiście w szkole świeci polszczyzna nauczycieli, nie tylko polonistów, oraz ta prezentowana w mediach. Ale to temat do głębszej analizy i dyskusji. Dla nas istotnym jest pytanie: Na ile media (telewizja, Internet) wywierają wpływ na ludzi, w szczególności na młodych? To temat dla znawców mediów i etyków badających publiczne wypowiedzi.

Media codziennie pokazują, jak wiele jest do zrobienia w zakresie kultury języka. Oczywiste jest, że obserwując społeczne życie ostatnio w Polsce widać gołym okiem, że jakość mówionego języka spada, a czasem dotyka już dna. Stymulują to media, które zwykle w swych przekazach akcentują afery, atrakcje, ciekawostki, dramaty i tragedie i inne podobne takie sensacje. Na obecnej szkole także często nie pozostawiają suchej nitki.

Mając świadomość ww. zadania, nauczyciele i szkoły w różny sposób pracują nad podnoszeniem poprawności językowej i promują kulturę języka, ale sama szkoły to chyba zbyt mało w tym zakresie. Wielu też wskazuje, że jest to zadaniem nie tylko nauczycieli języka polskiego, ale wszystkich nauczycieli w szkole. Trochę szerzej jest o tym w artykule pt. Szkoła potrzebuje ładnego mówienia [2009]. Był skierowany do oświatowej kadry kierowniczej i upowszechniony w czasopiśmie „SEDNO. Magazyn Dyrektora Szkoły”.

 

Miesiąc Języka Polskiego - 2017

Miesiąc Języka Polskiego, jak i język polski w ogóle, powinien być w sposób szczególny promowany przez szkoły. Od jego poprawności zależy przecież wiele, w tym zrozumienie mowy innych i drugiego człowieka. Ważna jest więc promocja poprawnej polszczyzny i polonistycznej edukacji przez szkoły realizowana w różny sposób. Wśród planowanych działań ww. Miesiąca są:

1. II Narodowy Test Wiedzy o Języku Polskim;

2. III Dyktando Krakowskie - 25 marca;

3. II Konkurs na reklamę dla uczniów klas 4-6 (zasięg ogólnopolski);
4. II Konkurs na komentarz dla gimnazjalistów (zasięg ogólnopolski);
5. II Konkurs na gadkę;

6. II Agon retoryczny dla licealistów;
7. Warsztaty dla szkół (marzec 2017);

8. Cykl debat oksfordzkich dla uczniów krakowskich liceów (marzec 2017);

9. Konferencja studencko-doktorancka “Nasz język ojczysty: etyka i estetyka słowa" (31 III - 1 IV).

Mozna tu dodać, że jednocześnie z ww. działaniami odbędą się warsztaty dla szkół (marzec 2017) – prowadzone przez studentów z Koła Naukowego Językoznawców Studentów UJ im. M. Karasia. Będą prowadzić warsztaty dotyczące języka polskiego w krakowskich liceach i gimnazjach. Tematy tych warsztatów dotyczą oczywiście kultury języka.

Moda na język angielski, szerząca się dziś dość agresywnie w róznych dziedzinach naszego życia, nie powinna przeszkadzać w promocji języka ojczystego. Jednym z kilku dostępnych nauczycielom czasopism edukacyjnych promujących poprawność i kulturę języka polskiego oraz wspierających nauczycieli tego przedmiotu w różny sposób jest „Polonistyka” (fot. 1).

Fot. 1: Polonistyka – okładka nr 1/2017 (fot. www.czasopismopolonistyka.pl/czasopismo)

Młodzi językoznawcy debatują o języku

Młodzi językowcy z Krakowa zorganizują cykl debat oksfordzkich dla uczniów krakowskich liceów (marzec 2017). Planuje się dwie debaty na Wydziale Polonistyki i jedną finałową w Collegium Novum. Ich tematyka będzie oscylować wokół etyki i estetyki słowa.

Młodzież może także uczestniczyć w konferencjach. Język polski będzie przedmiotem rozważań konferencji studencko-doktoranckiej pn. “Nasz język ojczysty: etyka i estetyka słowa" (31 III - 1 IV) - W tym roku konferencja jest organizowana wraz z Zespołem Etyki Słowa RJP PAN. Proponujemy, aby nasze wspólne rozważania zogniskowały się wokół następujących kwestii [2017]:

- etyka wypowiedzi publicznych, 

- perswazja i manipulacja,

- wartościowanie w języku i tekście, 

- zasady dobrej komunikacji, 

- wulgaryzacja języka,

 - grzeczność językowa, 

- język wobec wyzwań starych i nowych mediów, 

- język w Internecie, 

- etyka i estetyka słowa w edukacji polonistycznej.

 

--> Można jeszcze uzupełnić informacje o tegorocznym Miesiącu Języka Polskiego czytając na stronie http://fakty.interia.pl/kultura/news-miesiac-jezyka-ojczystego-z-uj-i-interia-21-02-25-03.2017,nId,2353564#utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=firefox

- Julian Piotr Sawiński – CEN w Koszalinie

*****************************************

1. Miesiąc Języka Ojczystego z UJ i Interią: 21.02-25.03.2017  -www.interia.pl – z 20.02.2017.

2. J.P. SAWIŃŚKI, Dlaczego ważne jest rozumienie treści kształcenia? „Fizyka w Szkole z Astronomią” 2017 nr 1, s. 47-51.

3. J.P. SAWIŃSKI, Szkoła potrzebuje ładnego mówienia, „SEDNO. Magazyn Dyrektor Szkoły” 2009 nr 5, s. 63.

4. Miesiąc Języka Ojczystego... Op.cit. – z 20.02.2017.