M - Wykorzystać sztukę motywowania

Jak motywować…?
 
Wykorzystać sztukę motywowania
wg dr Hanny Hamer
----------------------------------------
 
Motywowanie innych do czegoś, np. uczniów do uczenia się, jest swoistą sztuką działania dydaktycznego. Oto „Sztuka motywowania” przedstawiona przez psychologa dr Hannę Hamer [2010] w poradniku pt. Klucz do efektywności nauczania. Warto wykorzystać.
 
Motywowanie jest faktycznie pewną sztuką działania, a może lepiej sztuką wywierania wpływu. Dydaktyka wyróżnia wiele różnych strategii motywowania uczniów do uczenia się i pracy nad sobą [patrz: www.cen.edu.pl – 2016]. Jest ono poszukiwaniem jakiegoś klucza do wewnętrznej motywacji ucznia. Szerzej jest o tym w artykule pt. O szukaniu klucza do szkoły [2015]. Jest upowszechniony na portalu „Edukacja - Internet - Dialog” – www.eid.edu.pl/blog.
 
Można przypomnieć, że ww. książka – poradnik dr Hanny Hamer [2010] jest kierowana do nauczycieli dydaktyków i wychowawców pracujących z młodzieżą gimnazjalną i licealną, którzy chcą uczyć efektywniej. W części I pokazuje, jak doskonalić siebie jako nauczyciela i co zrobić, aby działania dydaktyczne przebiegały sprawnie? Omawia 2 przeciwstawne modele nauczania. Warto tekst wykorzystać w motywowaniu uczniów i zapamiętać, że:
--> A zatem dobre wychowanie, kultura bycia i uprzejmość – niezależnie od wahań pogody, stanu zdrowia i samopoczucia – to podstawa kontaktów nauczyciela z uczniami. [dr Hanna Hamer 2010]
 
Model (styl) nauczania wywiera wpływ na aktywność uczniów. Autorka zdecydowanie opowiada się za tym modelem, którego celem jest nie tyle wpajanie uczniom wiedzy, co umożliwienie im podwyższenia poziomu kompetencji. A sposoby motywowania nazywa technikami motywującymi. Oto te, które zastosowała w pracy z nauczycielami.
 
 
 
Fot. "Klucz do efektywności..." - okładka (fot. www.empik.com)
 
Techniki motywujące
 
1. Stwórz luźną, nieformalną atmosferę podczas lekcji, demonstruj poczucie humoru, żartuj: spraw, aby nauka w zabawie stała się przyjemnością.
2. Szanuj odmienne zdanie uczniów i zachęcaj ich do samodzielnego, krytycznego, twórczego myślenia.
3. Staraj się być lubianym nauczycielem.
4. Reaguj na potrzeby uczniów, np. kiedy mówią Ci, że czegoś nie rozumieją lub gdy demonstrują obawy zmęczenia, zniechęcenia lub znudzenia.
5. Stosuj pomoce audiowizualne.
6. Dostosuj metody nauczania do stylów uczenia się uczniów.
7. Dbaj, aby poziom motywacji uczniów nie był zbyt niski (wtedy nic nie robią), ani za wysoki (wtedy dochodzi do dezorganizacji myślenia i działania, zwłaszcza przy zadaniach trudnych.
8. Obniżaj w grupie uczniów poziom napięcia i lęku; im wyższy lęk, tym mniejsza sprawność intelektualna.
9. Próbuj zaciekawić uczniów i rozwijać ich zainteresowania; motywy poznawcze (pragnienie wiedzy i rozumienia) dają znacznie lepsze i trwalsze efekty niż czysto egocentryczne (rywalizacja, pokazanie swojej wyższości) i zewnętrzne (nauka dla stopnia i sprawienia przyjemności innym osobom).
 
10. Oczekuj od uczniów tego, co w nich najlepsze i mów im o tym (od tego miejsca prezentowane propozycje są oparte ściśle na książce A. Loy McGinnesa, 1993)
11. Dostosuj wymagania do górnej granicy możliwości uczniów: niech mają poczucie osiągalności celu, ale przy dużym wysiłku; tylko wtedy bowiem nauka może być dla nich w pełni satysfakcjonującym wyzwaniem.
12. Przypomnij uczniom, że niepowodzenia i błędy to normalny etap na drodze do doskonalenia się.
13. Ucz wyciągania konstruktywnych wniosków z porażek.
14. Zachęcaj do odnoszenia sukcesów.
15. Omawiaj konkretne korzyści, jakie można odnieść z każdej lekcji.
16. Chwal uczniów często; także za najdrobniejsze osiągnięcia.
17. Nagradzaj współpracę.
18. Przyznawaj się do błędów, okazuj, że jesteś omylny, ponieważ to zwiększa sympatię uczniów do Ciebie i modeluje zachowanie uczniów (stanowi wzór do naśladowania).
19. Utrzymuj własną motywację do pracy na wysokim poziomie: bądź entuzjastyczny.
20. Kontroluj własny poziom stresu.
 
-------------------------
1. McGINNES A. L., Sztuka motywacji, Warszawa: Wydaw. Vocatio, 1993.
2. HAMER H. Klucz do efektywności nauczania. Poradnik dla nauczycieli. Warszawa: Wydaw. Veda, (wyd. I 1994) 2010.
3. SAWIŃSKI J. P., O szukaniu klucza do szkoły. ”Edukacja - Internet - Dialog” – www.eid.edu.pl/blog - z 08.09.2015.
4. www.cen.edu.pl/Informacja pedagogiczna/Motywowanie - - z 17.02.2016.
- Julian P. Sawiński - CEN w Koszalinie