N - Czytelnicza blogosfera

Czytelnicza blogosfera, czyli wyzwanie na czytanie

--------------------------------------------------------------------------------
 
Czytanie książek i innych tekstów jest potrzebą wykształconych ludzi. Potrzebę stałego ich czytania i rozwijania czytelnictwa, chyba najlepiej rozumieją nauczyciele poloniści, ale trudno sobie wyobrazić nauczyciela, który na bieżąco nie śledzi edukacyjnych nowości. Jak rozwija się czytelnicza blogostera? Czym jest „wyzwanie na czytanie”?
 
Czytelnictwo nauczycieli
 
Celowość czytania nie trzeba chyba uzasadniać. Czytelnictwo nauczycieli można opisać na podstawie sprawozdań bibliotek pedagogicznych, choć jest to obraz niepełny i częściowy, bo korzystają z nich przede wszystkim studenci i uczniowie. Wielu przecież nauczycieli czyta książki własne i pożyczone od kolegów, znajomych czy przyjaciół. Nie wszyscy korzystają z wypożyczalni publicznych bibliotek. Ważny jest związek między czytelnictwem nowości wydawniczych a poziomem innowacyjności i kreatywności nauczycieli.
Czasem pytam nauczycieli na warsztatach szkoleniowych, co ciekawego o edukacji czytali wczoraj, przedwczoraj. Odpowiedzi są różne, ale zachwytu nie widać. A przecież, stałe czytanie wydawniczych nowości: nowych książek, poradników i czasopism edukacyjnych jest nieodłącznie wpisane w naturę nauczycielskiej pracy. Znaczenie i korzyści z innowacyjności edukacji i szkoły ukazuje dziś wielu. Piszą, że obecna szkoła jest zbyt tradycyjna, schematyczna i słabo przystaje do cyfrowej rzeczywistości. Co więc czytać, aby znaleźć pomysł na ciekawą innowację edukacyjną? (Sawiński 2013).
 
Jesteśmy jak książki:.. (fot. www.facebook.com.pl)
 
Czytelnicza blogosfera
 
Ciekawym zjawiskiem współczesności jest tworzenie się czytelniczej blogosfery. Jest to społeczność czytelników - blogerów, którzy korzystają z e-booków i innych tekstów Internetu. Barbara Popiel (2013) wskazuje, że od co najmniej kilku lat tworzą oni w sieci dużą i wyrazistą grupę. Twierdzi, że w połowie ubiegłej dekady były to głównie blogi recenzenckie - często prowadzone przez uczniów szkół podstawowych lub gimnazjów i charakteryzujące się dosyć niskim poziomem. Teraz stanowią one zdecydowaną mniejszość, Dziś spotyka się coraz więcej blogów czytelniczych tworzonych przez osoby w wieku powyżej 20 (a także 30 i 40) lat.
Cyfryzacja naszego życia sprawia, że nawet czytanie książek odbywa się dzięki nowoczesnym technologiom TIK. Czytelnicze blogi internetowe, które powstają obecnie - zdaniem ww. autorki - wyraźnie wyłamują się ze schematu „blogów recenzenckich”. Recenzje bowiem, rozumiane tradycyjnie, klasycznie, stanowią zaledwie część działalności autorów. Mają one teraz charakter samodzielnych i różnorodnych wpisów autorskich o przeczytanych książkach, autorach i problemach dotyczących kultury oraz czytelnictwa.
 
Czytelnicza kultura
 
Charakterystyczne jest dziś to, że czytelnicza kultura, którą można zaobserwować wśród książkolubnej blogosfery, udowadnia, że blogowanie zostało wciągnięte w zakres podstawowych czynności miłośnika literatury. Sam akt lektury nigdy przecież nie wystarczał tym odbiorcom, dla których książka była ważnym elementem życia. O przeczytanym tekście zawsze się w jakiś sposób dyskutowało, komentowało go - w rozmowie bezpośredniej lub na piśmie; jednakże dziś, w dobie Internetu, możliwe jest prowadzenie takiej dyskusji w sposób w zasadzie niczym nieograniczony, swobodny, wysoce zindywidualizowany i całkowicie niezależny od wszelkich instytucji (Popiel 2013). I tak właśnie smakuje wolność.
Choć z kulturą jest dziś różnie, w szczególności z tą masową, to wydaje się, że książka ma się teraz dobrze. Nawet różni celebryci, którzy niewiele mają do powiedzenia, piszą swoje książki. Ale wielu zastanawia się, czy grozi nam cyfrowa demencja? (Żylińska 2013). Trudno też nie zgodzić się, że książka jest wspaniałym wynalazkiem ludzkości i trudno ją czymś zastąpić. Warto przypomnieć, że:
 

--> Umberto Eco twierdzi, że książka jest doskonałym wynalazkiem i trudno ją czymś zastąpić - nie da się przecież ulepszyć książki, podobnie jak nie da się ulepszyć łyżki.      (Umbero Eco za: Sławomir Iwasiów, 2013)

 
Czytelnicza wolność
 
Czytelnicza wolność stała się wartością samą w sobie. Barbara Popiel (2013) wskazuje, że „Blogerzy - bibliofile szybko podchwycili tą internetową wolność czytelniczej wypowiedzi oraz swoistą intymność przekazu połączoną z jego szerokim rozpowszechnieniem. Efektem jest nowy typ blogów: już nie strony czysto recenzenckie, skupiające na prezentowaniu (mniej lub bardziej zgodnych z definicją) recenzji poszczególnych książek, ale sui generis „lekturnik-intymnik”, w którym element profesjonalny (sięganie do opracowań naukowych, biografii, zestawianie opinii znawców, porównywanie sprzecznych sądów etc.) doskonale łączy się z wysoce subiektywnym i osobistym, wręcz egocentrycznym zapisem czytelniczego odbioru. Stąd blogi czytelnicze - już nie po prostu „recenzenckie” - przypominają prywatne dzienniki…”.
Chętni do prowadzenia takich blogów przedstawiają w nim swoje refleksje o przeczytanych książkach. Zawierają one też opinie i recenzje książek, różnorodne luźne lub uporządkowane notatki czytelniczych emocji. Czasem są to wykazy książek przeczytanych, czytanych i planowanych do czytania oraz zdjęcia okładek książek. Jest to celowe, bo może kogoś zainspirować do czytania, a z inspiracją jest jak z iskrą (Sawiński 2014).
 
Czytelnicze zabawy z książką
 
Ciekawym wyzwaniem dla czytelników różnej literatury jest pytanie: jak się bawić z książką w Internecie? Internetowe bloki czytelnicze, prowadzone w otwartej formie, stają się nie tylko miejscem czytelniczej ekspresji, lecz także obszarem nawiązywania znajomości, a nawet przyjaźni z innymi blogerami-bibliofilami, a ponadto - miejscem czytelniczej zabawy. Samo czytanie bowiem nie wystarcza - a raczej należałoby stwierdzić, że z czynności podstawowej, czyli czytania, rodzą się czynności dodatkowe, dopełniające czy uatrakcyjniające tę podstawową. Blogier-czytelnik chce się bawić: z książką i z innymi blogerami.
Czytanie dobrej lektury uruchamia szereg rozrywek, na określenie których można by przywołać stosowane w dawnych czasach słowo „otium”. Co znaczy to pojecie?Idea „otium” w jej powiązaniach z twórczością literacką i artystyczną jest tą odmianą czasu wolnego i wypełniających go przyjemnością, która charakteryzuje zarówno proces twórczy, jak i odtwórczy w jego najbardziej indywidualnym wymiarze” (Popiel 2013). Czas więc na dobrą zabawę z lekturą.
 
----------------------------
1. IWASIÓW S. (oprac.), „Książka była, jest i będzie”. Z prof. Krzysztofem Walczakiem... rozmawia Sławomir Iwasiów. „Refleksje” 2013 nr 6, s. 6-7.
2. POPIEL B., Wyzwanie na czytanie.„Refleksje” 2013 nr 6, s. 20-23.
3. SAWIŃSKI J. P., ABC edukacyjnych innowacji (1). Edunews.pl – z 04.03.2013.
4. SAWIŃSKI J. P., O motywowaniu do uczenia się i pracy nad sobą. [w:] Warszawa: Wydaw. Edunews.pl.: e-Poradniki - http//edustore.pl, 2013.
5. SAWIŃSKI J. P., Inspiracja jak iskra. „Głos Nauczycielski” 2014 nr 8, s. 13.
6. ŻYLIŃSKA M., Czy grozi nam cyfrowa demencja? Edunews.pl - z 21.10.2013.
 
dr Julian Piotr Sawiński - nauczyciel konsultant - Koszalin