Idea myślenia krytycznego jest bardzo stara, ale wydaje się, że współczesność potrzebuje jej szczególnie mocno. Można też powiedzieć, że jest wprost stworzona dla polonistów:
Rutyny myślenia krytycznego to niezwykle prosty zestaw narzędzi, które porządkują myślenie oraz skłaniają do poszerzania wiedzy i perspektywy. Powodują, że uczniowie
i uczennice w łatwy sposób rozwijają swoje kompetencje interpretacyjne.
Dzielę się z Państwem materiałem do wykorzystania podczas lekcji wprowadzającej idee myślenia krytycznego i kreatywnego.
Scenariusz lekcji języka polskiego z wykorzystaniem rutyn krytycznego myślenia
Temat: Bohaterowie naszych lektur
Klasa: 8
Cele:
Kryterium sukcesu:
Kształtowane kompetencje kluczowe:
Formy pracy:
Środki dydaktyczne:
Przebieg lekcji:
Na początku lekcji uczniowie siadają w grupach 3-4 osobowych. Nauczyciel przedstawia temat oraz cele lekcji wraz z kryteriami (prezentacja multimedialna). Na stolikach leżą koperty z zadaniami, które zawierają poszczególne zadania (jednakowe dla wszystkich grup).
Zadanie 1: Ułóż puzzle (załącznik 1, 1a - Obraz wygenerowany przez sztuczną inteligencję GPT DALL E 3. 6.02.2024 r.)
Uczniowie układają dwa obrazy przedstawiające bohaterów lektur z pociętych części. Zapisują na kartce imię bohatera oraz podają tytuł i autora lektury.
Zadanie 2: Widzę, myślę, zastanawiam się (załącznik 2)
Uczniowie na otrzymanych kartkach z zapisem rutyny widzę -myślę- zastanawiam się wypisują wszystkie elementy, jakie widzą na obrazie (kształt, kolory, zastosowane techniki itp). W drugim kroku uczniowie notują to, co myślą na temat obrazu - element interpretacji. Następnie zapisują, jak rozumieją obraz i co o nim sądzą. Krok trzeci i ostatni - zastanawiam się uczniowie konstruują pytania do obrazu, wskazują skojarzenia z innymi tekstami lub w ogóle ze światem poza obrazem.
Komentarz: Ideą tej rutyny jest uporządkowanie procesu odbioru tekstu, wyjście od dostrzeżenia i przeanalizowania faktów, następnie próby zrozumienia i wyrażenia opinii na jego temat, na koniec umieszczenia obrazu lub tekstu w kontekście kulturowym i osobistych doświadczeń ucznia.
Zadanie 3: Bubble map (załącznik 3 - teacherspayteachers.com [dostęp: 6.02.2024 r.]
Kolejne zadanie polega na ty, że uczniowie wypisują wszystko to, co kojarzy im się z bohaterem. Na jednej kartce jeden bohater.
Zadanie 4: Double Bubble map (załącznik 4 - teacherspayteachers.com [dostęp: 6.02.2024 r.]
Uczniowie na podstawie wynotowanych cech bohaterów wypisują te elementy, które są wspólne dla obu oraz te, które różnią bohaterów.
Podsumowanie: Czego możemy nauczyć się od bohaterów lektur szkolnych?
Na zakończenie uczniowie zapisują w formie krótkiej wypowiedzi argumentacyjnej odpowiedź na postawione pytanie.
Wszystkie zadania poszczególne grupy prezentują innym, dyskutują i przedstawiają swoje zapiski.
Podsumowując, uczniowie bardzo szybko rozwijają umiejętność posługiwania się tymi schematami. Ich prostota i przejrzystość pozwala niewątpliwie na usystematyzowanie lekcji, ale przede wszystkim stawia uczniów w centrum procesu nauczania i daje im możliwość uporządkowania swoich myśli, co potem ułatwia im pracę nad projektami, wypowiedziami pisemnymi.
Załącznik 2.
|
WIDZĘ |
MYŚLĘ |
ZASTANAWIAM SIĘ |
|
|
|
|
|
|
|
|
Źródło: Katarzyna Jacewicz
Źródło: https://worksheetdigital.com/product/double-bubble-map/
Źródło: https://worksheetdigital.com/product/bubble-map/
